Buradaki Bilgiler Sayın Ç.Esen Kaftan'ın hazırlamış olduğu "ALTAY SPOR TARİHİ" Adlı eserden alınmıştır.
Bu Eserin Bütün Altaylılara ulaşması için Dijital Ortama Geçirilme çalışmaları Sitemiz tarafından devam etmektedir.
ALTAY 16 Ocak 1914'de kurulmustur. Altay Kulübü, Türk
spor yasantisinin ve spor tarihimizin en zengin hazinesidir. 82 yila
yakin mazisinde Türk sporunun öncülügünü
yapti. Egedeki milliyetçilik bilincinin yerlesmesinde, milli mücadelede,
özgürlük
savasinda, Cumhuriyetimizin kurulusunda ve Cumhuriyet döneminde
önemli rol oynadi. 1914 yilinda milliyetçilik cereyani,
Türkçülük hareketi ALTAY kulübünde
basladi. O devirde; Izmir'de Rum, Ermeni ve Italyanlarin etkisi önemli
bir sorundu.
Devrin Valisi Rahmi Bey, Vasif Çinar Bey ile Necati Beye "Sark
Idadisi" isminde bir okul açtirdi. Amaç, Rumlarin ve diger
azinligin etkenligini kirmakti. Bu amaç ugruna 16 Ocak 1914
yilinda Altay kulübü sportif faaliyetlere basladi. Yunan, Ermeni
ve Italyan takimlariyla yaptigi maçlarda çok basarili
sonuçlar aldi ve Izmir ve Ege bölgesinde, özellikle 1.
dünya savasindan
sonra milliyetçilik akimlarinin baslamasinda bu sayede büyük
bir etken oldu ve o siralarda ezilmekte olan fakir Türk halkinin
gururu oldu.
Altay'in ismi üzerinde uzun uzadiya duruldu.Türk'lerin destani
olan Ergenekon aday isimler arasindaydi. Türk'lerin Altay'dan
kopup Anadolu'ya yerlestigi fikri agir basti ve kulübe Altay ismi
verildi. Kulüp kuruldugunda renkleri Kirmizi-Beyaz'di. Savas
yillarinda kulübün aldigi kararla kötü günlerden
dolayi renklerin Siyah-Beyaz olmasi kararlastirildi. Ve bugüne kadar
renklerimiz Siyah-Beyaz kaldi. Son Osmanli Meclisi mebusaninda Izmir
mebusu Celal Bayar Izmir'e geldi. Celal Bayar Altay
kulübündeki gençleri çagirdi, onlarla konustu
ve Terakki Cemiyetinde himayesi altina aldi. Altay kulübüne Cemiyet
Binasinda yer verdi.
Altay futbol tarihimizde ilk deplasman yapan Türk takimidir. 1923
yilinda baskent Ankara'ya davet edilen Altay'in bu
seyahatinin çok basarili olmasi nedeni ile büyük kurtarici
Atatürk 1924 Paris Olimpiyatlarina Türk sporcularinin katilmalari
için emir verdi. 1924 Paris Olimpiyatlarina Altay'dan futbolcu
olarak Hamit Aslan, atlet olarak Sait Odyak istirak etti.
Hamit Aslan Izmir'in ilk milli futbolcusudur. Yine Said Odyak Izmir'in
ilk milli atletidir.
ALTAY ve ATATÜRK
Altay'in 1923 Ankara seyahatinde 16 Kasim 1923 Cuma gecesi Karpiç
lokantasinda Altay'lilar toplu halde yemek yiyorlardi.
Gazi Mustafa Kemal Pasa ve Ismet Pasa oraya geldiler. Yemekte Altay'lilarin
giyimi ve nezaketi Ata'nin dikkatini çekti. Bir
ara futbolcu Hasan Yanik Aydin Efesi ve Zeybek oynadi. Atatürk
onu yanina çagirtti. Daha sonra kaptanimiz Hamit Aslan'i
da masasina davet ederek Altay için iltifatkar sözler söyledi.
Atatürk ve Ismet Pasa ile Altay'in ilk tanismasi böyle oldu.
14 Ekim 1925 günü Altay için özel bir gündü.
Büyük kurtarici Atatürk Izmir'i sereflendirdiler ve Altay
kulübünü ziyaret ettiler.
Kordon'daki Türk ocagindaki binada Altay'in 9 Eylül kupasini
gören Atatürk: "Aferin çocuklar, kupa da kazanmislar"
dedi.
Iltifatkar sözleri ile Altay'in faaliyetini takim kaptani Hamit
Aslan'dan sordu, aldigi cevaplardan çok memnun oldu. Daha
sonra Atatürk kulüp defterine sunlari yazdi:
"Altay Spor Kulübünde tanidigim gençlik iftihara sayandir.
Bu gençlik müvacehesinde istikbalin kuvveti ve saadeti en bariz
görülmektedir.
GAZI MUSTAFA KEMAL - 14 Tesrinievvel 1925"
Fahrettin Pasa'ya Altay Soyadini Atatürk Verdi
Altay ismi, Fahrettin Altay Pasa ile unutulmaz bir abide olarak kalacaktir.
Yil 1966... Fahrettin Altay Pasa Altay kulübünü
ziyaret etti. O zaman kulüp baskani olan Erdogan Tözge bu
tarihi ziyareti ve Fahrettin Altay'in soyadini nasil
aldigini söyle anlatti:
"Izmir'e ilk giren büyük kumandan Fahrettin Altay Pasa kulübümüzü
ziyaret etti. Kendisine kulübümüz adina bir altin
dolmakalem hediye ettim ve soyadini niye Altay olarak seçtigini
sordum. Sayin Fahrettin Altay Pasa bana ve yanimdakilere
gülerek sunlari söyledi:
'Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Pasa ile mütareke yillarinda
Izmir'i ziyaretimizde Altay bir Ingiliz donanma karmasi ile
Alsancak'ta oynuyordu. Maçi beraber izledik. Altay çok
güzel bir oyundan sonra Ingiliz'leri yenince Ulu Önder çok
duygulandi, gururlandi ve Altay için takdirlerini belirtti.
Aradan epey zaman geçti. Gazi Mustafa Kemal Pasa, Iran ile bir sinir
anlasmazligini halletmek üzere beni görevlendirdi ve Tebriz'e
gittim. Tebriz'de bulundugum sirada; mecliste soyadi kanunu
müzakere edilmis ve ittifakla Gazi Mustafa Kemal Pasa'ya Atatürk
soyadi verilmisti. Bütün yurt kendisini yeni soyadindan
dolayi tebrik ediyordu. Ben de hemen bir telgraf çekmis ve kendilerini
kutlamistim. Atatürk'ten ertesi gün gelen cevab-i
telgraf söyle idi:
"Sayin Fahrettin Altay Pasa, Ben de seni tebrik eder Altay gibi sanli
serefli günler dilerim."
Telgrafi aldigim zaman gözlerim dolu idi. Atatürk çok
mutehassis oldugu ve beraberce izledigimiz Altay maçinin hatirasina
izafeten bana Altay soyadini layik görmüstü.'
IZMIR FUTBOL LIGI SAMPIYONLARI:
Türkiye 1. futbol ligi 1959 yilinda kurulmadan önce Türkiye'de
mahalli ligler vardi. Iste Altay'in bu ligde gösterdigi
performans:
ALTAY 12 kez
Altinordu 6 kez
Göztepe 5 kez
Izmirspor 3 kez
Karsiyaka 2 kez
Sakarya 1 kez
Üçok 1 kez
Doganspor 1 kez
Kayagücü 1 kez
1923-1924: Altay 1931-1932: Altinordu 1939-1940: Altinordu 1947-1948:
Altay
1924-1925: Altay 1932-1933: Izmirspor 1940-194: Altay 1948-1949: Izmirspor
1925-1926: Karsiyaka 1933-1934: Altay 1941-1942: Göztepe 1949-1950:
Göztepe
1926-1927: Altinordu 1934-1935: Altinordu 1942-1943: Göztepe 1950-1951:
Altay
1927-1928: Altay 1935-1936: Altinordu 1943-1944: Göztepe 1951-1952:
Karsiyaka
1928-1929: Altay 1936-1937: Altay 1944-1945: Altinordu 1952-1953: Göztepe
1929-1930: Sakarya 1937-1938: Üçok 1945-1946: Altay
1953-1954: Altay
1930-1931: Altay 1938-1939: Doganspor 1946-1947: Kayagücü
1954-1955: Izmirspor
1. Ligde ALTAY
1959 - 60 sezonu ile baslayan Türkiye 1. Ligi 'nde Altay bugüne
degin 2 kez disinda hep var. Siyah-beyazli takim liglerde
Besiktas, Galatasaray ve Fenerbahçe'den sonra en fazla mücadele
eden ekip. Bu nedenle de toplam puan lig siralamasinda
büyükler sifati içinde 4. durumda bulunmaktadir. Altay,
1959'a kadar oynanan Izmir mahalli liginde de 14 yil sampiyonluklar
alarak, Göztepe, Karsiyaka, Altinordu ve Izmirspor'un önünde
yer almaktadir. 2 kez Türkiye kupasini müzesine götüren
Altay, 1 kez de basbakanlik kupasinin sahibi oldu.
Avrupa kupalarinda ALTAY
Altay Avrupa kupalarinda ülkemizi bir çok kez temsil etmistir.
UEFA kupasi maçlarimiz:
1962-1963 Altay AS Roma (Italya) 2-3 0-10
1969-1970 Carl-Zeiss Jena (Dogu Alman) Altay 1-0 0-0
1977-1978 Carl-Zeiss Jena (Dogu Alman) Altay 5-1 1-4
Kupa galipleri kupasi maçlarimiz:
1967-1968 Standart Liege (Belçika) Altay 3-2 0-0
1968-1969 Altay SFK Lyn (Norveç) 3-1 1-4
1980-1981 Altay Benfica (Portekiz) 0-0 0-4
Intertoto kupasi maçlarimiz:
1998-99 - 1. tur Altay Shamrock Rovers (S. Irlanda) 3-1 2-3 (uzatmada)
1998-99 - 2. tur Altay Diosgyori (Macaristan) 1-1 1-0
1998-99 - 3. tur Bastia (Fransa) Altay 2-0 2-3 (uzatmada)